Mỗi dịp Tết đến, xuân về, người Việt Nam lại nô nức chuẩn bị đón chào một năm mới với nhiều ước vọng về may mắn, tài lộc và bình an. Bên cạnh những hoạt động vui tươi, sum vầy, các phong tục kiêng kỵ trong những ngày đầu năm cũng được nhiều gia đình gìn giữ như một nét văn hóa đặc sắc. Trong số đó, câu hỏi “mùng 1 phơi quần áo có sao không” là thắc mắc của không ít người. Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp điều này và cùng tìm hiểu những kiêng kỵ quan trọng khác để cả năm luôn thuận lợi, tốt lành.
Quan niệm về việc giặt và phơi quần áo vào Mùng 1, Mùng 2 Tết
Theo quan niệm dân gian, Mùng 1 và Mùng 2 Tết Nguyên Đán được coi là ngày vía của Thủy thần (Thủy bá), vị thần cai quản sông nước. Vì vậy, việc giặt giũ và phơi quần áo vào những ngày này được cho là hành động mạo phạm đến Thủy thần, có thể mang lại những điều không may mắn, xui xẻo cho gia đình trong suốt cả năm. Người xưa tin rằng, nếu phạm phải điều này, tài lộc sẽ bị cuốn trôi, công việc làm ăn khó khăn, cuộc sống không được suôn sẻ.
Mặc dù trong cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình có thể không quá chú trọng đến việc kiêng kỵ này do bận rộn hoặc quan điểm cởi mở hơn, nhưng việc hạn chế giặt và phơi quần áo vào Mùng 1, Mùng 2 vẫn được nhiều người coi trọng như một cách thể hiện sự tôn trọng đối với phong tục truyền thống và cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới. Để tránh gặp phải tình huống khó xử hay phạm phải điều kiêng kỵ, các gia đình thường chủ động giặt giũ sạch sẽ và chuẩn bị đủ quần áo từ trước Tết.
Các kiêng kỵ khác cần biết trong những ngày đầu năm
Ngoài việc cân nhắc “mùng 1 phơi quần áo có sao không”, còn có nhiều kiêng kỵ khác mà người Việt thường tuân thủ để đảm bảo một năm mới suôn sẻ, may mắn:
1. Kiêng quét nhà, đổ rác
Người xưa quan niệm rằng, việc quét nhà hay đổ rác vào ngày Mùng 1 Tết đồng nghĩa với việc “quét hết” tài lộc, may mắn ra khỏi nhà. Do đó, trước khi Giao thừa, các gia đình thường dọn dẹp nhà cửa thật sạch sẽ. Trong những ngày Tết, nếu có rác bẩn, mọi người chỉ nhặt gọn lại và đợi đến hết Mùng 3 mới tiến hành quét dọn và đổ rác.
2. Kiêng cho lửa, cho nước
Lửa và nước trong quan niệm dân gian tượng trưng cho tài lộc, sự sung túc. Việc cho lửa (như bật lửa, diêm) hay cho nước (như nước sinh hoạt) vào ngày đầu năm được xem là trao đi cái may mắn, tài lộc của gia đình cho người khác, khiến cả năm khó giữ được tiền bạc, của cải. Vì vậy, người dân thường hạn chế cho vay mượn hay biếu tặng những thứ này trong ngày Tết.
3. Tránh làm đổ vỡ đồ đạc
Đổ vỡ bát đĩa, ấm chén, gương kính… vào ngày đầu năm được cho là điềm báo của sự chia lìa, đổ vỡ trong các mối quan hệ hoặc công việc. Vì thế, mọi người thường hết sức cẩn trọng trong sinh hoạt để tránh làm rơi vỡ đồ dùng trong nhà, giữ cho không khí gia đình luôn hòa thuận, trọn vẹn.
4. Kiêng vay mượn tiền bạc và đòi nợ
Việc vay mượn hay cho vay tiền bạc vào những ngày đầu năm mới bị xem là điềm xấu, báo hiệu sự túng thiếu, khó khăn về tài chính sẽ đeo bám cả người đi vay và người cho vay trong năm. Tương tự, việc đòi nợ vào những ngày này cũng được kiêng kỵ để tránh gây mất hòa khí và mang lại điều không may mắn.
5. Hạn chế sử dụng vật sắc nhọn (dao kéo, kim chỉ)
Các vật dụng sắc nhọn như dao, kéo được cho là mang sát khí. Người xưa khuyên nên hạn chế sử dụng chúng vào ngày Mùng 1 Tết để tránh những điều không may mắn, tranh chấp. Tương tự, việc may vá bằng kim chỉ cũng bị kiêng kỵ vì quan niệm sẽ khiến gia chủ vất vả, khổ sở, thiếu trước hụt sau trong năm mới. Phụ nữ mang thai đặc biệt tránh động đến kim chỉ vào ngày này để tránh xui rủi cho con.
6. Tránh khóc lóc, buồn bã, cãi vã
Những cảm xúc tiêu cực như khóc lóc, buồn tủi, bực tức hay cãi vã, tranh chấp đều bị kiêng kỵ trong những ngày Tết. Người ta tin rằng, việc giữ một tâm trạng vui vẻ, hòa thuận sẽ giúp cả năm gặp nhiều điều tốt lành, an vui. Ngược lại, nếu đầu năm đã buồn bã, cãi vã thì cả năm sẽ phải đối mặt với nhiều chuyện không hay.
7. Kiêng đi chúc Tết quá sớm, xông đất không hợp tuổi
Mùng 1 Tết thường dành cho việc sum họp gia đình nội bộ. Việc đi chúc Tết quá sớm có thể vô tình trở thành người xông đất nếu chủ nhà chưa có người hợp tuổi đến. Người xông đất được coi là rất quan trọng, ảnh hưởng đến vận may của gia đình suốt một năm. Do đó, nếu không phải người được chọn xông đất, nhiều người thường chờ qua buổi sáng Mùng 1 hoặc đến các ngày sau mới đi chúc Tết.
8. Kiêng đánh thức người khác vào sáng Mùng 1
Theo quan niệm dân gian, việc đánh thức người khác dậy vào sáng Mùng 1 Tết có thể khiến họ bị “trù ẻo”, cả năm phải nằm trên giường hoặc phải chịu sự thúc giục, bận rộn trong công việc, cuộc sống. Vì vậy, hãy để mọi người tự thức dậy một cách tự nhiên để bắt đầu một năm mới thoải mái và đầy năng lượng.
9. Kiêng mặc quần áo màu đen, trắng
Màu đen và trắng thường tượng trưng cho sự tang tóc, buồn bã. Vào những ngày Tết mang ý nghĩa khởi đầu mới mẻ, vui tươi, mọi người thường tránh mặc trang phục có hai màu này. Thay vào đó, những bộ quần áo mới với màu sắc rực rỡ như đỏ, vàng, hồng… được ưu tiên lựa chọn với mong muốn mang lại sự may mắn, tài lộc và sức sống mới cho năm.
Những kiêng kỵ trong ngày Tết Nguyên Đán, đặc biệt là việc cân nhắc “mùng 1 phơi quần áo có sao không”, không chỉ là những tập tục đơn thuần mà còn thể hiện ước mong của con người về một năm mới an lành, thịnh vượng. Dù tin hay không, việc tìm hiểu và tôn trọng những phong tục này cũng là một cách để chúng ta gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam.
