Ngày xưa, có một vị hoàng đế mắc tật nghiện quần áo đẹp, sẵn sàng chi tiền không tiếc tay cho việc ăn mặc. Vị vua này chẳng màng đến triều chính hay những thú vui khác; mỗi ngày, ngài lại thay một bộ quần áo mới. Người ta thường nói đùa rằng thay vì “Hoàng đế đang lâm triều”, thì với vị vua này phải nói là: “Hoàng đế đang trong tủ áo”.
Kinh thành nơi Đức vua ngự trị rất nguy nga, tráng lệ, ngày nào cũng có đông đảo du khách ghé qua chiêm ngưỡng.
Một ngày nọ, hai kẻ lạ mặt xuất hiện. Chúng tự xưng là thợ dệt, có thể dệt ra một thứ vải tuyệt đẹp. Bộ quần áo may bằng thứ vải đó có đặc tính kỳ lạ: người nào không làm tròn bổn phận hoặc ngu xuẩn thì không thể nhìn thấy nó, dù đứng rất gần.
“Đó sẽ là bộ quần áo tuyệt vời!”, Hoàng đế thầm nghĩ. “Mặc nó, ta sẽ biết được trong đám quần thần của ta, kẻ nào không làm tròn bổn phận. Ta sẽ phân biệt được đâu là người tài giỏi và đâu là kẻ ngốc nghếch! Đúng vậy, ta cần có bộ quần áo như vậy ngay lập tức!”.
Quang cảnh Hoàng cung thời xưa.
Vị vua ban thưởng cho hai tên thợ dệt rất nhiều vàng bạc châu báu và yêu cầu chúng bắt tay ngay vào công việc. Chúng bày ra hai khung cửi rồi ngồi vào ra vẻ đang dệt vải, nhưng tuyệt nhiên chẳng có bất cứ thứ gì trên khung cả. Chúng đòi bằng được loại tơ đẹp nhất, thứ vàng quý nhất. Có được rồi, chúng nhét tất cả vào túi riêng và giả vờ làm việc bên khung cửi cho đến tận khuya.
Quan Thần Thử Vải Và Sự Sợ Hãi Bị Bại Lộ
Đức vua nóng lòng muốn biết công việc của hai tên thợ dệt đến đâu, nhưng khi nhớ đến đặc tính kỳ lạ của tấm vải, ngài đâm ngại ngần. Ngài bèn phái Thừa tướng đến xem trước. “Ông ta có thể đánh giá chính xác tấm vải trông như thế nào vì ông là người thông minh và không ai đảm đương chức vụ giỏi hơn ông ta!”, Đức vua thầm nghĩ.
Vị Thừa tướng ngây thơ được cử đến gian phòng lớn – nơi hai tên thợ dệt đang làm việc. “Lạy Chúa!”, lão giương to đôi mắt, tự nhủ, “Ta chẳng thấy gì cả!”. May mà lão kìm lại được, không thốt thành lời. Hai kẻ lừa đảo mời vị quan đến gần, chỉ vào khung cửi trống không và hỏi xem ngài thấy hoa văn, màu sắc trên tấm vải có đẹp hay không.
Lão Thừa tướng đáng thương cứ trừng to cặp mắt mà không thấy gì. Lão thầm nghĩ: “Trời ơi, chẳng lẽ ta lại là một kẻ xuẩn ngốc? Hay ta không có năng lực đảm đương chức vụ của mình? Không! Tốt nhất ta không nên thú nhận là ta chẳng thấy tấm vải đó!”.
“À, ngài không nhận xét gì sao?” – Một trong hai tên thợ dệt lên tiếng hỏi.
“Ồ, nó đẹp lắm, đường nét rất tinh tế!” – Lão Thừa tướng vội trả lời, vừa ngắm nghía qua cặp kính. – “Hoa văn và màu sắc mới đẹp làm sao! Đúng vậy, ta sẽ về tâu với Đức vua là ta rất hài lòng!”.
Quá trình lừa dối tinh vi của hai kẻ giả danh thợ dệt.
Hai tên lừa đảo rất vui khi nghe ngài nói thế rồi huyên thuyên mô tả đủ loại màu sắc và hoa văn có trên đời được dệt trên tấm vải. Lão Thừa tướng lắng nghe như nuốt từng lời để còn về thuật lại cho Hoàng đế.
Lợi dụng cơ hội, hai tên thợ dệt lại xin thêm tiền vàng tơ sợi để chi phí vào việc dệt vải. Sau đó, chúng tiếp tục say sưa làm việc bên khung cửi. Chẳng bao lâu sau, nhà vua lại cử một viên Đại thần khác đến xem vải được dệt như thế nào. Giống như vị Thừa tướng, viên Đại thần cũng chẳng thấy gì ngoài khung cửi trống không.
“Thưa, tấm vải đẹp không ạ?” – Hai tên thợ chỉ vào tấm vải, giải thích từng đường chỉ, từng hoa văn rằng nó mềm mại và tinh tế ra sao.
“Ta đâu có ngu dốt đâu!” – Viên Đại thần hoang mang nghĩ, “Như vậy chắc ta không có năng lực xử lý công việc rồi. Nhưng dù sao cũng không nên để lộ điều này”. Nghĩ vậy, hắn bèn hết lời ca tụng tấm vải trong tưởng tượng và quả quyết rằng rất thích màu sắc cùng những hoa văn trên đó.
Trở về gặp Hoàng đế, viên quan kính cẩn tâu: “Muôn tâu Bệ hạ, quả thật không gì sánh bằng! Khắp kinh thành xôn xao bàn tán về tấm vải diệu kỳ. Không dằn lòng được, Đức vua muốn đích thân đến ngắm tấm vải khi nó vẫn còn trên khung cửi.”
Sự Thật Bị Phơi Bày Bởi Đứa Trẻ
Cùng với đoàn tùy tùng và các cận thần được tuyển chọn, trong đó có cả quan Thừa tướng và viên Đại thần, ngài đến thăm hai kẻ mạo danh. Chúng ra vẻ mãi mê dệt với tốc độ khẩn trương mà không có sợi chỉ nào trên khung.
“Tấm vải thật tuyệt phải không ạ?” – Hai đại quan ngây thơ lên tiếng. – “Bệ hạ nhìn xem này, hoa văn và màu sắc… tất cả đều lộng lẫy làm sao!” – Họ chỉ vào khung cửi rỗng và tưởng tượng như mọi người đều nhìn thấy.
“Quái, thế là thế nào? Ta chẳng thấy gì cả!” – Hoàng đế kinh ngạc thầm nghĩ, “Chẳng lẽ ta lại là một vị vua ngu xuẩn ư? Hay ta không có tài đức để làm bậc minh quân? Nếu đúng như vậy thì thật khủng khiếp!”.
Hình ảnh minh họa cho sự ngỡ ngàng của Hoàng đế khi nhận ra sự thật.
Nhưng rất nhanh, nhà vua đáp: “Ồ, đẹp! Đẹp lắm! Thật là chuẩn mực!”. Rồi ngài gật gù ra vẻ hài lòng, ngắm nghía khung cửi mà không dám thú nhận sự thật. Cả đoàn tùy tùng xúm lại xem, dù chẳng thấy gì nhưng họ vẫn xuýt xoa, phụ họa: “Ồ, thật là tuyệt!”.
Đám đình thần khuyên nhà vua nên mặc bộ quần áo mới được may bằng thứ vải lộng lẫy này trong ngày lễ rước thần sắp tới. “Thật xuất sắc! Thật tuyệt vời! Thật lộng lẫy!”, những lời tán dương như thế được truyền từ miệng người này sang người khác. Ai cũng ra vẻ cực kỳ hài lòng.
Nhà vua liền ban cho hai tên thợ dệt danh hiệu “Hiệp sĩ dệt vải”. Suốt đêm, trước ngày lễ, người ta thấy hai tên thợ dệt lăng xăng cắt may, khâu đính để hoàn tất bộ quần áo mới cho nhà vua. Chúng vờ nhặt tấm vải ra khỏi khung cửi, dùng kéo lớn cắt vào không khí, khâu bằng những cây kim không sờ chỉ… Cuối cùng, chúng tuyên bố: “Nhìn này, bộ quần áo đã may xong!”.
Hoàng đế cùng các quan đại thần đến, ai cũng có vẻ mặt oai nghiêm, phong cách chững chạc. Hai tên lừa bịp vờ giơ tay lên không như đang nâng đỡ bộ quần áo, kính cẩn nghiêng mình tâu: “Muôn tâu Bệ hạ, đây là quần ống túm. Đây là áo. Còn đây là chiếc áo choàng! Bộ quần áo này nhẹ như tơ! Bệ hạ mặc vào sẽ có cảm giác như không có gì trên người, nhưng đó cũng là một trong những đặc tính quý giá của tấm vải!”.
“Đúng đấy ạ!” – Các đại quan cùng xướng hỏa, tuy họ chẳng thấy gì, mà thật ra cũng chẳng có gì để thấy.
Khi Hoàng đế cởi hết long bào, hai kẻ lừa đảo làm bộ như mặc từng cái cho ngài, rồi vòng tay quanh thân ngài như đang thắt đai lưng. Hoàng đế xoay người ngắm nghía trước gương. “Hoàng thượng vạn tuế! Bộ quần áo mới vừa vặn với Bệ hạ làm sao! Nó rất hợp với Bệ hạ! Hoa văn thật tinh tế, màu sắc thật tuyệt vời! Đúng là bộ quần áo quý giá!”.
Vẻ mặt tự hào giả tạo của Hoàng đế khi mặc bộ quần áo vô hình.
Quan Trưởng lễ báo tin: “Muôn tâu Bệ hạ, long tán đã đến. Các đại thần đang chờ Hoàng thượng bên ngoài để cùng đi rước thần.”
“Ta đã sẵn sàng!” – Đức vua đáp. Trước khi đi ra, ngài không quên hỏi lại: “Các khanh xem nó có vừa với ta không?”. Đoạn, ngài xoay thêm một vòng trước gương, như thể đang ngắm một bộ quần áo lộng lẫy.
Các quan thị vệ khom người, với tay sát đất, làm như đang nâng đầu áo choàng, rồi vừa đi vừa đỡ vật vô hình đó lên, chẳng để lộ cho ai biết mình không nhìn thấy gì!
Hoàng đế bước đi trong buổi lễ, dưới long tán lộng lẫy. Thần dân đứng dọc hai bên đường, bên bậu cửa sổ, trầm trồ khen ngợi: “Hoàng thượng vạn tuế! Bộ quần áo mới thật lộng lẫy! Nhìn đuôi áo choàng kìa, mới đẹp làm sao! Bệ hạ mặc vừa vặn quá! Không ai tỏ vẻ mình không nhìn thấy gì. Họ sợ bị người khác xem là bất tài, ngu xuẩn. Chưa có bộ quần áo mới nào của nhà vua được mọi người tán tụng nhiều đến vậy.”
Nhưng rồi, từ một góc nào đó, một đứa bé thốt lên: “Nhìn kìa, Đức vua trần truồng!”
Đám đông im bặt. Sau đó, bắt đầu có những tiếng xầm xì nhỏ to: “Hoàng thượng không mặc gì hết! Có một thằng bé nó nói như vậy!”.
“Hoàng thượng không mặc gì hết! Hoàng thượng không mặc gì hết!…”, lời bàn tán mỗi lúc một lớn.
Hoàng đế chợt rùng mình, choáng váng vì ngài thấy dường như họ nói đúng. Nhưng ngài nghĩ: “Ta phải tiến hành cho xong nghi thức của buổi lễ đã”. Vì vậy, nhà vua tiếp tục rảo bước, khuôn mặt thậm chí còn cố lộ vẻ tự hào. Đám tùy tùng theo sau không biểu lộ một chút cảm xúc, tay vẫn nâng đuôi chiếc áo choàng tưởng tượng.
Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Câu Chuyện Cổ Tích
Truyện cổ tích “Bộ Quần Áo Mới Của Hoàng Đế” không chỉ châm biếm thói phù phiếm, xa hoa của hoàng đế cùng thói xu nịnh của quan lại, đình thần.
Câu chuyện mang đến ý nghĩa nhắc nhở mỗi người: Đừng quá chú trọng đến hình thức, hãy biết tin vào suy nghĩ của mình và quan tâm đến người khác sẽ giúp bạn ngày càng được yêu mến hơn. Bên cạnh đó, truyện cũng lên án tâm lý thường a dua theo số đông của con người dù không biết đúng hay sai.
Ý nghĩa truyện cổ tích: Bài học về sự trung thực và dũng cảm.
Sự việc này là lời cảnh tỉnh đanh thép về cái giá của sự giả dối và tầm quan trọng của việc dám nói lên sự thật, dù điều đó có đi ngược lại với số đông hay làm mất lòng người có quyền lực.
